Nguyên nhân bệnh động kinh

Nguyên nhân bệnh động kinh

Theo tài liệu của Tổ chức y tế (1993), tỷ lệ động kinhgiao động từ 0,5% - 1,5% dân số. Thông cáo báo chí của TCYTTG năm 2001, hiện nay trên thế giới có 50 triệu người mắc chứng động kinh. Tỷ số mới mắc của dộng kinh trong một năm là 50/100000 dân ở các nước phát triển, do các nước có tỷ lệ cao về nhiễm trùng thần kinh cấp và mạn, về biến chứng sản khoa, về suy dinh dưỡng v.v…

Những nguyên nhân dẫn đến động kinh thường khác nhau, từ việc do nhiễm trùng trước khi sinh và chấn thương khi đẻ đến những tổn thương về não do những tai biến, đột quỵ, nhiễm khuẩn hayngộ độc. Những yếu tố về gen di truyền cũng đống vai trò quan trọng ở một số dạng động kinh. Sự cộng gộp có liên quan của mỗi nguyên nhân này khác nhau đáng kể ở từng khu vực trên thế giới.

- Lứa tuổi: đa số động kinh xảy ra ở trẻ em, khoảng 50% số bệnh nhân động kinh dưới 10 tuổi và đến 75% số người động kinh dưới 20 tuổi. Tuổi càng lớn thì tỷ lệ bị động kinh càng thấp, nhưng đến tuổi 60 trở lên thì tỷ lệ động kinh lại tăng lên, tỷ lệ gặp khoảng 100 trong 100.000 người (P. Loiseau 1990).

- Giới: tỷ lệ bị động kinh ở nam và nữ tương đương nhau.

- Tính chất gia đình: khoảng 10% đến 25% bệnh nhân động kinh có yếu tố gia đình (cha, mẹ bị động kinh).

1. Di truyền

- Nghiên cứu cho thấy rằng những bất thường về di truyền có thể là một trong những yếu tố quan trọng nhất góp phần gây bệnh động kinh.

- Một số loại động kinh hiện nay đã được nghiên cứu có liên quan với các gen bị khiếm khuyết cho các kênh ion, các cổng điều khiển dòng ion trong và ngoài tế bào và điều chỉnh tín hiệu nơ-ron. Một gen khác bị thiếu ở những người bị động kinh cơn giật, mã hóa cho một protein là cystatin B. Protein này điều hòa các enzyme phá vỡ các protein khác. Một gen khác bị thay đổi trong một dạng bệnh động kinh nghiêm trọng gọi là bệnh LaFora, có liên quan đến một gen giúp phá vỡ carbohydrat.

- Một nghiên cứu cho thấy nhiều người bị động kinh có phiên bản hoạt động bất thường của một gen làm tăng sức đề kháng với thuốc. Điều này có thể giúp giải thích tại sao thuốc chống co giật không hoạt động đối với một số người

- Những bất thường trong các gen kiểm soát sự di chuyển của tế bào thần kinh, một bước quan trọng trong phát triển não, có thể dẫn đến các khu vực của các tế bào thần kinh bị thất lạc hoặc bất thường, hoặc loạn sản, trong não có thể gây động kinh.

- Tuy nhiên, ngày càng rõ ràng rằng, đối với nhiều dạng bệnh động kinh, bất thường về di truyền chỉ đóng vai trò một phần, có lẽ bằng cách tăng tính nhạy cảm của một người đối với các cơn co giật do yếu tố môi trường gây ra.

2. Chấn thương sọ não

-Chấn thương sọ não là nguyên nhân gây động kinh thường gặp, đặc biệt khi xảy ra ở giai đoạn chu sinh, hoặc chấn thương gây lún sọ cũng như gây chảy máu não, chảy máu dưới nhện. Co giật xảy ra trong tuần đầu tiên sau chấn thương sọ não không có ý nghĩa.

Việc điều trị dự phỏng động kinh  (kéo dài 1 tuần) ở các bệnh nhân chấn thương sọ não nặng là không cần thiết, thực tế không chứng minh tác dụng giảm tỷ lệ động kinh của liệu pháp.

Cơn động kinh thường xuất hiện trong vòng một tháng đến một năm sau chấn thương sọ não. Nếu cơn xảy ra trên một năm sau chấn thương sọ não thì gọi là động kinh muộn sau chấn thương sọ não.  Theo thống kê, 80 – 90% bệnh động kinh xảy ra trong vòng 10 năm sau chấn thương.

Trong thực tế, chấn đoán động kinh sau chấn thương sọ não phải dựa vào những căn cứ sau:

+ Cơn động kinh đầu tiên xảy ra không quá 10 năm sau chấn thương sọ não.

+ Trước khi chấn thương sọ não, bệnh nhân không bị động kinh.

+ Chấn thương sọ não phải đủ nặng để gây tổn thương tổ chức não, trên lâm sàng bệnh nhân có mất ý thức hoặc có triệu chứng tổn thương thần kinh khu trú.

+ Không tìm thấy nguyên nhân gì khác gây động kinh.

3. Tổn thương não

- Trong nhiều trường hợp, động kinh có thể là kết quả của sự tổn thương não, nguyên nhân do u não, nghiện rượu, bệnh Alzheimer

50% các u não gây động  kinh trên lâm sàng. Đăc điểm động kinh do u não là động kinh cục bộ và thường xảy ra muộn (sau tuổi 40), Các u não hay gây động kinh là u nguyên bào thần kinh đệm, u tế bào sao và u màng não. Đa số các u này khu trú ở bán cầu đại não.

- Đột quỵ, nhồi máu cơ tim và nguyên nhân khác gây thiếu oxy não cũng có thể dẫn đến động kinh

- Khoảng 32% trường hợp động kinh mới phát hiện ở người trẻ tuổi do bệnh lý mạch máu não

- Viêm màng não, AIDS, viêm não virus và bệnh nhiễm trùng có thể do vi khuẩn (H. inf;uenza), virus (Herpes simplex), lao, nấm, ký sinh trùng (cysticercosis), các nguyên nhân gây tăng áp lực nội sọ cũng là nguyên nhân. Co giật có thể dừng nếu các bệnh lý này được điều trị khỏi. Tuy nhiên, khả năng bị co giật sau khi rối loạn chính được điều trị là không chắc chắn và thay đổi tùy thuộc vào loại rối loạn, vùng não bị ảnh hưởng và tổn thương não xảy ra trước khi điều trị.

- Động kinh có liên quan đến rối loạn phát triển và trao đổi chất, bao gồm bại não, hội chứng phụ thuộc pyruvate, xơ cứng củ, hội chứng Laudau- Kleffner và chứng tự kỉ.

4. Các bệnh khác

- Giảm đừơng huyết (Hypoglucemia): giảm đường huyết có thể gây co giật, đặc biệt khi đường huyết còn có 20 –30 mg%. Tuy nhiên các triệu chứng thần kinh còn phụ thuộc vào mức độ hạ đường huyết.

- Hạ natri huyết (Hyponatremia): nếu nồng độ Natri còn dưới  120mE/L hoặc ở mức cao hơn nhưng giảm xuống nhanh cũng có thể gây co giật.

- Tình trạng tăng thẩm thấu (Hyperosmolar States): gồm cả hai tình trạng tăng đường huyết tăng thẩm thấu không keton và tăng Natri huyết. Cơn co giật có thể xảy ra khi áp lực thẩm thấu tăng trên 330 mosmol/L.

- Hạ canxi huyết:nếu canxi huyết trong khoảng 4,3-9,2 mg% có thể gây co giật có thể có tetanin kèm theo hoặc không.

 - Tăng ure huyết cũng có thể gây co giật: đặc biệt khi ure huyết tăng nhanh

 - Bệnh thoái hoá gan- não: có thể là các cơn cục bộ hoặc toàn thể.

- Porphyria: là quá trình bệnh lý gây rối loạn tổng hợp nhân heme và có thể gây nên bệnh thần kinh ngoại vi và co giật. Các cơn co giật do bệnh porphyria thường khó điều trị vì đa số các thuốc chữa co giật đều có thể làm tăng bệnh

- Dùng thuốc quá liều: có thể gây cơn ở các bệnh nhân động kinh và gây co giật ở các bệnh nhân không có bệnh động kinh. Loại cơn thường là toàn thể co cứng co giật, thế nhưng cơn cục bộ cũng có thể xảy ra. Các thuốc thường gây co giật khi quá liều là: thuốc chống trầm cảm, thuốc hướng thần, cocaine, insulin, isoniazid, lidocaine và methylxanthine.

- Cai thuốc: đặc biệt khi cai rượu, các thuốc an thần. Loại cơn thường gặp là cơn co cứng co giật, các cơn này thường tự thuyên giảm. Cai rượu thường gây co giật trong vòng 2 ngày đầu sau khi cai hoặc giảm nhu cầu (90% trường hợp). Cai thuốc thường gây co giật tròng vòng 2 đến 7 ngày sau khi cai.

- Sản giật: Các sản phụ có tăng huyết áp, proteine niệu và có phù thường dễ bị sản giật trong giai đoạn chu sinh. Tình trạng co giật ở những bệnh nhân này cũng có thể do phù não, thiếu máu não hoặc chảy máu nội sọ. Các bệnh nhân này thường dùng magie sulfat để điều trị thì có kết quả hơn là dùng các thuốc kháng động kinh.

- Tăng thân nhiệt: thường do nhiễm khuẩn, bị say nắng, say nóng, tổn thương đồi thị hoặc do các thuốc như  anti cholinergic, neuroleptic, thuốc gây mê thể khí, thuốc blốc xi nap thần kinh – cơ. Lâm sàng tăng thân nhiệt là thân nhiệt trên 42oC, co giật, rối loạn ý thức hoặc hôn mê, suy thận. Cách điều trị là hạ thân nhiệt nhanh xuống 390C, chống co giật, điều trị đặc hiệu. Sau đó bệnh nhân có thể có thất điều do tổn thương các tế bào tiểu não. 

Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Tường Vũ

Thạc sĩ-Bác sĩ Nguyễn Tường Vũ

Bệnh viện Chợ Rẫy, Tp.Hồ Chí Minh.

Hơn 22 năm kinh nghiệm trong khám, chữa các bệnh lý thần kinh.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ VŨ  

 

Nguyễn Văn Hào

Thạc sĩ Nguyễn Văn Hào

Bệnh viện 103, Hà Nội

Hơn 16 năm kinh nghiệm trong khám, chữa các bệnh lý thần kinh.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ HÀO  

Tóm tắt nguyên nhân gây co giật theo độ tuổi:

  • Trẻ sơ sinh:

  • Dị tật não

  • Thiếu oxy sơ sinh

  • Hạ đường huyết, Canxi huyết, Magie huyết

  • Rối loạn trao đổi chất bẩm sinh

  • Xuất huyết nội sọ

  • Mẹ dùng thuốc

  • Trẻ em:

  • Sốt

  • U não (hiếm)

  • Nhiễm trùng

  • Người lớn:

  • Bất thường bẩm sinh (hội chứng Down, Angelman, xơ cứng củ,...)

  • Di truyền

  • Chấn thương sọ não

  • Người già:

Để điều trị bệnh động kinh, bạn cần khám và làm theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh. Bạn có thể liên hệ trực tiếp để gặp bác sĩ với nhiều năm kinh nghiệm theo số điện thoại 1900 1246 để được hỗ trợ tốt nhất. 

 


Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Tường Vũ

Thạc sĩ-Bác sĩ Nguyễn Tường Vũ

Khoa: Ngoại thần kinh, Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Chợ Rẫy

Kinh nghiệm: 22 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Đình Vũ

Bác sĩ Trần Đình Vũ

Khoa: Nội thần kinh, Nội tổng quát

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 16 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Quỳnh Nga

Thạc sĩ - Bác sĩ Phạm Quỳnh Nga

Khoa: Nội thần kinh

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại học Y Dược, Bệnh viện Nhân Dân 115

Kinh nghiệm: 12 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Văn Hào

Thạc sĩ Nguyễn Văn Hào

Khoa: Nội thần kinh, Cơ xương khớp, Ngoại thần kinh

Nơi làm việc: Phòng Quân y – Bộ Tư lệnh Pháo binh

Kinh nghiệm: 16 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa cấp 2

Thông tin thêm về Động kinh

Biến chứng của động kinh
1. Động kinh là gì? Động kinh là một bệnh thuộc hệ thần kinh trung ương, trong đó hoạt động của não bộ bị rối loạn, gây ra đợt co giật hay những...
Bệnh động kinh ở trẻ em
Động kinh là gì? Động kinh là một vấn đề thần kinh (ảnh hưởng đến não và hệ thần kinh) gây co giật bắt đầu từ não. Bộ não được cấu tạo từ...
Bệnh động kinh nên ăn gì
Bệnh động kinh là một rối loạn thần kinh bắt nguồn từ các tín hiệu điện trong não, gây co giật tái diễn. Hoặc sự phóng điện não bộ quá...
Cách chữa bệnh động kinh
Động kinh là cơn rối loạn thần kinh xuất hiện đột ngột và tự thoái lui. Động kinh là gì? Động kinh là cơn rối loạn thần kinh xuất hiện...
Bệnh động kinh có nguy hiểm không?
Động kinh (Epilepsy) là một rối loạn thần kinh trung ương khiến con người không kiểm soát được hành vi của mình dẫn đến có thể bị co giật. Các tế...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Thanh Tâm

    Chào bác sĩ. Mẹ tôi bị động kinh lâu năm chữa không khỏi nhờ bác sĩ tư vấn và giúp đỡ bênh cũng đã đỡ phần nào. Cảm ơn bác sĩ.

    08/06/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung