Thang đánh giá trầm cảm Hamilton (HAM-D 17)

Thang đo lâm sàng 17 mục do bác sĩ/TLG đánh giá qua quan sát và phỏng vấn bệnh nhân. Đánh giá mức độ trầm cảm dựa trên khí sắc, hành vi, triệu chứng cơ thể và nhận thức.

Tiến trình Câu 1 / 17

1 Khí sắc trầm buồn (buồn, tuyệt vọng, bất lực, cảm giác vô giá trị)

Không có Chỉ khi được hỏi mới thể hiện Tự phát nói ra bằng lời Biểu hiện qua nét mặt, tư thế, giọng nói Chỉ thể hiện sự buồn/tuyệt vọng trong mọi giao tiếp

2 Cảm giác tội lỗi

Không có Tự trách bản thân, cảm thấy mình làm phiền người khác Có ý tưởng về tội lỗi hoặc nghĩ về sai lầm quá khứ Bệnh hiện tại là sự trừng phạt. Hoang tưởng tội lỗi Nghe giọng nói buộc tội hoặc tố cáo. Ảo giác thị giác đe dọa

3 Ý tưởng/hành vi tự tử

Không có Cảm thấy cuộc sống không đáng sống Ước mình chết hoặc nghĩ đến cái chết Có ý tưởng hoặc cử chỉ tự tử Đã cố gắng tự tử (bất kỳ nỗ lực nghiêm túc nào)

4 Mất ngủ đầu giấc (khó vào giấc)

Không khó khăn Thỉnh thoảng khó vào giấc (>30 phút) Hàng đêm khó vào giấc

5 Mất ngủ giữa giấc (thức giấc giữa đêm)

Không có khó khăn Bệnh nhân than phiền bồn chồn, khó ngủ trong đêm Thức giấc giữa đêm — phải rời giường (trừ đi vệ sinh)

6 Mất ngủ cuối giấc (thức dậy quá sớm)

Không khó khăn Thức dậy sớm nhưng ngủ lại được Không thể ngủ lại khi đã thức dậy sớm

7 Làm việc và hoạt động

Không khó khăn Suy nghĩ/cảm giác mệt mỏi, yếu ớt liên quan đến hoạt động Mất hứng thú trong hoạt động, sở thích — trực tiếp hoặc gián tiếp qua uể oải Giảm thời gian hoạt động hoặc năng suất Ngừng làm việc vì bệnh hiện tại

8 Chậm chạp tâm thần vận động (chậm suy nghĩ, nói, khó tập trung)

Nói và suy nghĩ bình thường Hơi chậm khi phỏng vấn Chậm rõ rệt khi phỏng vấn Phỏng vấn khó khăn Sững sờ hoàn toàn (stupor)

9 Kích động (bồn chồn, vặn vẹo tay, kéo tóc...)

Không có Tay chân bồn chồn Chơi tay, tóc, v.v. Di chuyển, không thể ngồi yên Vặn vẹo tay, cắn móng tay, kéo tóc, cắn môi

10 Lo âu — tâm thần (căng thẳng, bực bội, lo lắng, sợ hãi)

Không khó khăn Căng thẳng và bực bội chủ quan Lo lắng về những chuyện nhỏ Thái độ lo lắng rõ trong nét mặt hoặc lời nói Sợ hãi biểu hiện mà không cần hỏi

11 Lo âu — cơ thể (triệu chứng: tiêu hóa, tim mạch, hô hấp, tiết niệu...)

Không có Nhẹ Vừa Nặng Rất nặng, làm mất chức năng

12 Triệu chứng dạ dày - ruột (chán ăn, nặng bụng, táo bón...)

Không có Chán ăn nhưng ăn được, bụng nặng Khó ăn, cần người ép, cần nhuận tràng hoặc thuốc cho đường ruột

13 Triệu chứng toàn thân (nặng chi, đau lưng/đầu, mệt mỏi, mất sức)

Không có Nặng chi, đau lưng, đau đầu, đau cơ — nhẹ Rõ ràng có bất kỳ triệu chứng trên

14 Triệu chứng sinh dục (giảm libido, rối loạn kinh nguyệt)

Không có Nhẹ Nặng

15 Nghi bệnh (bận tâm quá mức về cơ thể)

Không có Bận tâm về cơ thể Quá bận tâm về sức khỏe Than phiền thường xuyên, cần giúp đỡ Hoang tưởng nghi bệnh

16 Sụt cân (theo tiền sử hoặc cân nặng thực tế)

Không sụt cân Có thể sụt cân liên quan đến bệnh hiện tại Sụt cân rõ ràng (theo lời kể)

17 Nhận thức bệnh (mức độ hiểu biết về tình trạng trầm cảm)

Nhận ra mình bị trầm cảm và bệnh Nhận ra mình bệnh nhưng quy cho ăn uống, khí hậu, làm việc quá sức... Hoàn toàn phủ nhận bệnh

BS. Nguyễn Viết Chung

Bác sĩ chuyên khoa Tâm thần

Hướng dẫn thực hiện HAM-D 17:
1. Phỏng vấn bệnh nhân trong 15-20 phút
2. Quan sát biểu hiện khuôn mặt, tư thế, giọng nói
3. Hỏi về triệu chứng trong 1-2 tuần qua
4. Đánh giá cả lời kể và biểu hiện quan sát được
5. Với các mục 0-4 điểm: 0=Không có, 1=Nhẹ/nghi ngờ, 2=Rõ ràng, 3=Nặng, 4=Rất nặng
6. Với các mục 0-2 điểm: 0=Không có, 1=Nhẹ, 2=Rõ ràng