Tâm thần người già

Tâm thần người già

Hiện nay số lượng người cao tuổi ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung không ngừng gia tăng. Theo một cuộc thống kê điều tra dân số, ước tính đến năm 2020, tỷ lệ người cao tuổi có thể chiếm tới khoảng 18% dân số Việt Nam. Cùng với sự gia tăng các bệnh thực thể, các rối loạn tâm thần cũng là bạn đồng hành của những người lớn tuổi.

I. Khái niệm và phân loại bệnh

II. Các dạng bệnh lý tâm thần thường gặp

III. Phương pháp phòng bệnh

Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Trần Thu Phương

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị, tư vấn tâm lý tâm thần.

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  PHƯƠNG   

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Viện Tâm Thần Bạch Mai, Hà Nội

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ  ĐỨC  

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bệnh Viện Tâm Thần, Hồ Chí Minh

Điều trị tâm thần người lớn

Đặt hẹn khám: NHẤN GỌI BÁC SĨ TUÂN  

 

Trieu-Chung

I. Khái niệm và phân loại bệnh

Những rối loạn tâm thần đầu tiên, có liên quan tới tuổi tác, thường bắt đầu từ thời kỳ trước tuổi già.

Nhìn chung có thể phân chia hai loại rối loạn tâm thần chính ở tuổi già, tùy theo có hay không có tình trạng sa sút trí tuệ.

  • Nhóm thứ nhất bao gồm các trạng thái có kèm sa sút trí tuệ

  • Nhóm thứ hai bao gồm các trạng thái không có sa sút trí tuệ: trạng thái trầm cảm và hoang tưởng

II. Các dạng bệnh lý tâm thần thường gặp

1. Sa sút trí tuệ:

Bệnh sa sút tâm trí tuổi già tiến triển tương ứng với tình trạng teo não tuổi già. Đây là tình trạng bệnh lý phổ biến với tỷ lệ khoảng 10% ở người trên 65 tuổi và có thể tới 50% ở người trên 85 tuổi.

Nguyên nhân

  • Sự lão hóa tự nhiên của não.

  • Hậu quả của các bệnh thực thể: bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson, xơ vữa động mạch não, nhiễm khuẩn, nhiễm độc, chấn thương

  • Bất ổn tâm lý xã hội: khó khăn cuộc sống, sinh hoạt gia đình, tình trạng cô đơn lúc tuổi già- thu hẹp phạm vi giao tiếp.

  • Nghiện rượu, lạm dụng chất kích thích

Triệu chứng

Các dấu hiệu từ sớm của bệnh sa sút trí tuệ có thể rất khó thấy, mơ hồ và có thể không xuất hiện một cách rõ ràng ngay. Bệnh thường bắt đầu bằng hội chứng trầm cảm kéo dài, thay đổi tính tình hay sự suy giảm trí nhớ.

Một số triệu chứng thông thường có thể bao gồm:

  • Mất trí nhớ thường xuyên và ngày càng tăng, lẫn lộn giữa các suy nghĩ

  • Thay đổi tính tình, hờ hững và thu mình

  • Mất khả năng thực hiện những công việc hàng ngày

Giai đoạn nặng, người bệnh có thể kích động, hoang tưởng và bùng nổ cảm xúc. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể mất dần ngôn ngữ (vong ngôn), không thể tự phục vụ, chăm sóc vệ sinh bản thân hàng ngày.

2. Trầm cảm:

Triệu chứng trầm cảm gặp ở 15% người cao tuổi. Trầm cảm khởi phát muộn có tỷ lệ tái phát rất cao, do đó trầm cảm ở người cao tuổi phải điều trị kéo dài.

Nguyên nhân

  • Mất người thân, hay phải chịu một cú sốc tâm lý, thường xảy ra đối với người lớn tuổi vừa mới nghỉ hưu

  • Các bệnh lý mắc phải khiến bệnh nhân mệt mỏi, không có cảm giác vui sống

Triệu chứng

Triệu chứng và dấu hiệu thường gặp của trầm cảm bao gồm

  • Giảm năng lượng và sự tập trung

  • Gặp vấn đề về giấc ngủ (đặc biệt là dậy sớm buổi sáng và thức giấc nhiều lần trong đêm)

  • Giảm ngon miệng, sụt cân

So với người trẻ, người cao tuổi trầm cảm thường chú ý đến các than phiền về cơ thể hơn. Họ đặc biệt có những biểu hiện: Sự nghi bệnh, giảm lòng tự tin, cảm giác vô giá trị và khuynh hướng tự buộc tội bản thân kèm theo hoang tưởng và ý tưởng tự sát.

3. Rối loạn hoang tưởng:

Tuổi khởi phát rối loạn hoang tưởng thường từ 40 - 55 tuổi nhưng có thể khởi phát bất cứ độ tuổi nào ở người cao tuổi. Tuy nhiên, rối loạn hoang tưởng thường không liên quan đến tình trạng mất trí.

Hoang tưởng có nhiều loại nhưng phổ biến nhất là hoang tưởng bị truy hại (người bệnh tin rằng mình bị theo dõi, đầu độc… bằng một cách nào đó). Người bệnh thường tấn công đối tượng mà người bệnh cho rằng làm hại mình hoặc trốn tránh.

Một hoang tưởng khác hay gặp ở người cao tuổi là hoang tưởng nghi bệnh, đó là tình trạng người bệnh cho là mình mắc một căn bệnh trầm trọng.

III. Phương pháp phòng bệnh

Khi lớn tuổi, chúng ta không còn khả năng nhớ lại những sự kiện mới xảy ra hay nhớ chi tiết một cách nhanh chóng như khi còn trẻ. Từ 30 tuổi, não bộ bắt đầu nhẹ đi, mạng lưới thần kinh và dòng máu tưới nuôi não cũng bắt đầu suy giảm cho dù não bộ chúng ta cũng thích ứng và sản sinh những thành phần mới cũng như có thể giữ lại được khả năng hoạt động tâm thần, giữ lại được trí tuệ. Đây là một tiến trình tự nhiên của quá trình lão hóa.

Do đó, chúng ta chỉ có thể làm chậm tiến triển của quá trình tự nhiên này, bằng cách cơ bản và thiết thực nhất là rèn luyện thể chất và tâm thần.

Gần đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh giữ gìn sức khỏe thể chất góp phần “giữ gìn sức khỏe của não bộ”, hoạt động cơ thể và tiết chế ăn uống giúp giảm nồng độ cholesterol trong máu và huyết áp thấp, góp phần giúp cho sức lực dồi dào, cho phép cơ thể phân phối nhiều oxy cho não. Hơn nữa, các hoạt động kích thích não bộ như chơi chữ, đọc sách báo, học kỹ năng mới cũng giúp não bộ duy trì tuổi xuân.

Tóm lại, bệnh tâm thần ở người cao tuổi là rất đa dạng và do nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc phát hiện sớm các biểu hiện của bệnh và can thiệp kịp thời là vô cùng cần thiết.

Thông thường rất ít người bệnh nhận thức được bệnh, họ thường phủ định không nhận mình có bệnh, mặt khác gia đình người bệnh có thể cũng không biết hoặc muốn che dấu. Đây là một trở ngại lớn, có thể khiến cho tình trạng bệnh ngày một nặng hơn.

Vì sức khỏe của người cao tuổi, hãy đưa người bệnh đến các cơ sở chuyên khoa tâm thần khám và điều trị sớm nhất có thể.

Bạn có thể liên hệ với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ và giúp đỡ qua số điện thoại 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Hiến

Bác sĩ Nguyễn Trọng Hiến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Lão khoa Trung ương

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Tâm thần

Thủ dâm quá mức
Thủ dâm là hành động tự kích thích cơ thể và não bộ nhằm tạo ra khoái cảm, thường liên quan đến các tương tác đến cơ quan...
Các bệnh tâm thần ở trẻ em
Rối loạn tâm thần ở trẻ em khá phổ biến, xảy ra trong khoảng một phần tư nhóm tuổi này.Trong đó phổ biến nhất là rối loạn lo âu, trầm cảm và...
Bệnh tâm thần ở trẻ em
Bệnh tâm thần ở trẻ em thường khó phát hiện. Điều này thường phụ thuộc vào người lớn vì thường xuyên quan tâm để ý trẻ mới có thể...
Bệnh tâm thần lo sợ
Bệnh tâm thần lo sợ hay còn gọi là rối loạn lo âu là vấn đề tâm thần thường gặp nhất ở tuổi trưởng thành. Bệnh thường kết hợp với nhiều rối loạn...
Bệnh tâm thần là gì?
Bệnh tâm thần là tình trạng sức khỏe liên quan đến những thay đổi trong suy nghĩ, cảm xúc hoặc hành vi (hoặc là kết hợp tất cả những điều...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Huỳnh Thu Thủy

    Chào bác sĩ. Mẹ tôi mắc chứng bệnh này cách nay đã mấy tháng nhờ bác sĩ tư vấn và giúp đỡ bệnh tình đã thuyên giảm. Cảm ơn bác sĩ.

    21/07/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung