Cách chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ

Cách chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ là tình trạng tăng hay giảm về thời gian ngủ, sụt giảm chất lượng giấc ngủ và các hoạt động, cảm giác bất thường trong lúc ngủ. Để chữa bệnh rối loạn giấc ngủ, cần một phác đồ điều trị bệnh cụ thể. 

1. Bệnh rối loạn giấc ngủ là gì?

Rối loạn giấc ngủ tiên phát là tình trạng rối loạn giấc ngủ không liên quan đến bất kỳ bệnh lý thực thể hay thần kinh.

Rối loạn giấc ngủ thứ phát là tình trạng rối loạn giấc ngủ gây ra bởi các bệnh lý, thuốc, chất gây nghiện, rượu… Khi giải quyết nguyên nhân, bệnh lý nền thì các rối loạn giấc ngủ sẽ tự khắc phục.

Vậy khi nào gọi là rối loạn giấc ngủ mạn tính?

Rối loạn giấc ngủ cấp là khi tình trạng diễn ra trong vòng 1 tuần, thường gặp nhất là dạng Rối loạn chu kỳ thức ngủ như Jetlag…

Rối loạn giấc ngủ kéo dài dai dẳng hơn 1 tháng, người bệnh bị rối loạn lớn hơn 3 ngày/ tuần sẽ được đánh giá là rối loạn giấc ngủ mạn tính.

2. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn giấc ngủ

Nếu là Rối loạn giấc ngủ tiên phát ( Rối loạn giấc ngủ không thực tổn) thường sẽ không có nguyên nhân hoặc thường do cảm xúc. Tuy nhiên chẩn đoán này nên được xác định sau khi bác sĩ đã loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn gây ra Rối loạn giấc ngủ.

Bệnh lý thực thể

  • Bệnh lý tim mạch:
  • Bệnh lý hô hấp:
  • Bệnh lý cơ xương khớp:
  • Bệnh lý về tiết niệu:
  • Bệnh lý nội tiết
  • Bệnh lý thần kinh
  • Bệnh lý hệ sinh dục

Bệnh lý tâm thần

  • Rối loạn lo âu
  • Các dạng loạn thần
  • Tăng động, giảm chú ý: thường xảy ra ở trẻ nhỏ, và thanh thiếu niên
  • Trầm cảm: Ở bệnh nhân trầm cảm họ thường hay ngủ nhiều, có cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ cả ngày. Khi điều trị các thuốc chống trầm cảm tình trạng này sẽ dần cải thiện theo.
  • Hưng cảm: khi bệnh nhân hưng cảm, thời gian họ ngủ rất ngắn, nhưng sáng hôm sau vẫn cảm thấy sảng khoái, vui vẻ. Tuy nhiên, đây chỉ là giai đoạn đầu, do đó, người bệnh hưng cảm nên được theo dõi thời gian ngủ để được điều chỉnh thuốc cho phù hợp.
  • Rối loạn lưỡng cực người bệnh thường bị thay đổi nhịp ngày đêm, chu kì thức ngủ, mất ngủ hay ngủ quá nhiều

Lạm dụng thuốc và chất gây nghiện

  • Thuốc an thần, thuốc ngủ
  • Rượu, thuốc phiện, morphin và các chế phẩm của nó

Môi trường

Môi trường ô nhiễm tiếng ồn, nhiều stress, an ninh không ổn định, công việc không ổn định giờ giấc, hay thay đổi vị trí làm việc, du lịch  cũng là nguyên nhân gây ra Rối loạn giấc ngủ.

Bác sĩ tham vấn thông tin:

Bs Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức - Hà Nội

  Gọi Bs. Đức  

Bs Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân - HCM

 Gọi Bs. Tuân  

 

Khám bệnh tâm thần miễn phí
Chi tiết sự kiện mời xem tại đây

3. Chẩn đoán bệnh rối loạn giấc ngủ

Dựa vào các than phiền của bệnh nhân, thăm khám lâm sàng

Cận lâm sàng

  • X-quang phổi, CT SCAN, MRI não, điện tâm đồ, điện não đồ
  • Công thức máu, điện giải đồ, Ure, Bun, đường huyết
  • Đo nồng độ các chất gây nghiện trong máu
  • Thang điểm đánh giá tâm lý

4. Điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ

Mục tiêu: điều trị làm cải thiện về độ dài ngủ, nhịp thức ngủ, chất lượng giấc ngủ

Nguyên tắc:

  • Ưu tiên điều trị nguyên nhân, bệnh lý nền gây ra tình trạng trên
  • Phối hợp phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc

Nếu là Rối loạn giấc ngủ không thực tổn việc sử dụng thuốc nên chỉ giới hạn trong 1-2 tháng, không nên dùng liên tục kéo dài.

Theo dõi sau điều trị:

Bệnh nhân phải thường xuyên được tái khám 1-2 tuần lần, nếu tình trạng ổn định, làm lại các xét nghiệm để theo dõi.

Sau khi tình trạng ổn nên theo dõi mỗi tháng trong vòng 6 tháng , vì nguy cơ tái phát của Rối loạn giấc ngủ rất cao.

-Điều trị không dùng thuốc:

  • Liệu pháp tâm lý: Liệu pháp hành vi- nhận thức: dùng được cả cho bệnh nhân Rối loạn giấc ngủ thứ phát do các bệnh lý tâm thần hoặc Rối loạn giấc ngủ tiên phát. 
  • Liệu pháp sinh phản hồi.
  • Liệu pháp hạn chế ngủ: hạn chế thời gian ngủ trưa, khiến bệnh nhân có cảm giác buồn ngủ về đêm.
  • Vệ sinh giấc ngủ:
    • Điều chỉnh lại lịch làm việc, chu kỳ thức ngủ, cố gắng đi ngủ đúng giờ.
    • Trước khi ngủ, không nên tập thể dục quá nặng, đọc sách, suy nghĩ tính toán quá nhiều.
    • Xem lại môi trường ngủ, ô nhiễm tiếng ồn, ánh sáng, thông khí.
    • Tập thể dục đều đặn, thiền yoga, giảm stress.
    • Hạn chế các chất kích thích như caffeine, nicotine, rượu…

- Điều trị dùng thuốc:

Viêc lựa chọn thuốc sẽ dựa trên bệnh lý nền, nguyên nhân gây ra Rối loạn giấc ngủ, và dạng rối loạn giấc ngủ.

Thuốc điều trị các bệnh thực tổn:

  • Thuốc hạ áp, lợi tiểu, chẹn beta: dùng cho bệnh tim mạch, tăng huyết áp, suy tim..
  • Thuốc chẹn alpha: dành cho bệnh lý hệ tiết niệu, giúp giảm tình trạng tiểu đêm
  • Thuốc giãn phế quản: dành cho bệnh lý hô hấp, giúp giảm tình trạng khó thở kịch phát về đêm gây ra tình trạng khó ngủ.
  • Thuốc giảm đau: Thuốc giảm đau chứa Steroid, thuốc corticoid, thuốc giảm đau thần kinh là những thuốc thường dùng để điều trị các cơn đau cơ xương khớp, thần kinh ở bệnh nhân bệnh thần kinh và viêm xương khớp.
  • Thuốc Điều trị Parkison : giúp giảm triệu chứng chân không yên.

Các thuốc này thường là được điều trị lâu dài vì hầu hết các bệnh lý thực thể gây ra Rối loạn giấc ngủ đều là mạn tính, cần điều trị lâu dài. Khi các triệu chứng khiến bệnh nhân thức về đêm được kiểm soát, tình trạng Rối loạn giấc ngủ sẽ tự giới hạn.

Các thuốc điều trị bệnh lý tâm thần có gây ra Rối loạn giấc ngủ thứ phát do bệnh lý tâm thần thường đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài hơn. Thông thường , sau khi tình trạng bệnh nhân ổn đinh, người bệnh sẽ phải duy trì điều trị từ 6-12 tháng sau.

  • Thuốc chống trầm cảm: Giúp ổn định tình trạng Trầm cảm, Rối loạn khí sắc
  • Thuốc chống loạn thần
  • Thuốc giảm lo âu

Đối với các trường hợp Rối loạn giấc ngủ tiên phát (rối loạn giấc ngủ không thực thể) thì BZD tác dụng ngắn- trung bình thường được ưu tiên lựa chọn trong điều trị.

Để điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ, bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor theo số điện thoại 1900 1246. 



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Thành Long

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thành Long

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại Học Y Hà Nội

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Trần Thị Thu Phương

Bác sĩ Trần Thị Thu Phương

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm Thần Tp. Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Thông tin thêm về Rối loạn giấc ngủ

Những điều cần biết về Chứng rối loạn giấc ngủ khi Mang thai
Bài viết này Hello Doctor sẽ chia sẻ một cách tổng quát những vấn đề về chứng rối loạn giấc ngủ ở phụ nữ mang thai. Sau đó chúng tôi sẽ...
Bệnh rối loạn giấc ngủ ở trẻ em - Nguyên nhân và cách điều trị
Tùy theo lứa tuổi và đặc điểm hoạt động của hệ thần kinh, mỗi trẻ sẽ có nhu cầu ngủ khác nhau. Và khi bị rối loạn giấc ngủ, trẻ sẽ có những...
Hội chứng rối loạn hành vi giấc ngủ REM và những điều cần biết
REM là hội chứng rối loạn hành vi xảy ra trong giấc ngủ. Những rối loạn này dẫn đến người bệnh có những hành động xảy ra...
Rối loạn giấc ngủ ở thanh niên - Nguyên nhân và cách điều trị
Rối loạn giấc ngủ xảy ra ở mọi lứa tuổi: trẻ sơ sinh, người cao tuổi, thậm chí ở thanh thiếu niên. Rối loạn này gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng...
Rối loạn giấc ngủ ở trẻ tự kỷ - Dấu hiệu và cách phòng bệnh
Rối loạn giấc ngủ có thể thường gặp ở trẻ em có bệnh tự kỷ hơn từ 40 đến 80%. Tại sao lại như vậy? Cùng Hello Doctor tìm hiểu nguyên nhân và các giải...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung