Cách chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ

Cách chẩn đoán và phác đồ điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ

Rối loạn giấc ngủ là tình trạng tăng hay giảm về thời gian ngủ, sụt giảm chất lượng giấc ngủ và các hoạt động, cảm giác bất thường trong lúc ngủ. Để chữa bệnh rối loạn giấc ngủ, cần một phác đồ điều trị bệnh cụ thể. 

1. Bệnh rối loạn giấc ngủ là gì?

Rối loạn giấc ngủ tiên phát là tình trạng rối loạn giấc ngủ không liên quan đến bất kỳ bệnh lý thực thể hay thần kinh.

Rối loạn giấc ngủ thứ phát là tình trạng rối loạn giấc ngủ gây ra bởi các bệnh lý, thuốc, chất gây nghiện, rượu… Khi giải quyết nguyên nhân, bệnh lý nền thì các rối loạn giấc ngủ sẽ tự khắc phục.

Vậy khi nào gọi là rối loạn giấc ngủ mạn tính?

Rối loạn giấc ngủ cấp là khi tình trạng diễn ra trong vòng 1 tuần, thường gặp nhất là dạng Rối loạn chu kỳ thức ngủ như Jetlag…

Rối loạn giấc ngủ kéo dài dai dẳng hơn 1 tháng, người bệnh bị rối loạn lớn hơn 3 ngày/ tuần sẽ được đánh giá là rối loạn giấc ngủ mạn tính.

2. Nguyên nhân gây ra bệnh rối loạn giấc ngủ

Nếu là Rối loạn giấc ngủ tiên phát ( Rối loạn giấc ngủ không thực tổn) thường sẽ không có nguyên nhân hoặc thường do cảm xúc. Tuy nhiên chẩn đoán này nên được xác định sau khi bác sĩ đã loại trừ các nguyên nhân tiềm ẩn gây ra Rối loạn giấc ngủ.

Bệnh lý thực thể

  • Bệnh lý tim mạch:
  • Bệnh lý hô hấp:
  • Bệnh lý cơ xương khớp:
  • Bệnh lý về tiết niệu:
  • Bệnh lý nội tiết
  • Bệnh lý thần kinh
  • Bệnh lý hệ sinh dục

Bệnh lý tâm thần

  • Rối loạn lo âu
  • Các dạng loạn thần
  • Tăng động, giảm chú ý: thường xảy ra ở trẻ nhỏ, và thanh thiếu niên
  • Trầm cảm: Ở bệnh nhân trầm cảm họ thường hay ngủ nhiều, có cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ cả ngày. Khi điều trị các thuốc chống trầm cảm tình trạng này sẽ dần cải thiện theo.
  • Hưng cảm: khi bệnh nhân hưng cảm, thời gian họ ngủ rất ngắn, nhưng sáng hôm sau vẫn cảm thấy sảng khoái, vui vẻ. Tuy nhiên, đây chỉ là giai đoạn đầu, do đó, người bệnh hưng cảm nên được theo dõi thời gian ngủ để được điều chỉnh thuốc cho phù hợp.
  • Rối loạn lưỡng cực người bệnh thường bị thay đổi nhịp ngày đêm, chu kì thức ngủ, mất ngủ hay ngủ quá nhiều

Lạm dụng thuốc và chất gây nghiện

  • Thuốc an thần, thuốc ngủ
  • Rượu, thuốc phiện, morphin và các chế phẩm của nó

Môi trường

Môi trường ô nhiễm tiếng ồn, nhiều stress, an ninh không ổn định, công việc không ổn định giờ giấc, hay thay đổi vị trí làm việc, du lịch  cũng là nguyên nhân gây ra Rối loạn giấc ngủ.

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Công Huân

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Bác sĩ chuyên khoa: Tâm thần

Chuyên gia lĩnh vực tâm thần khoa tâm thần

Nguyên Phó Giám Đốc, BV Tâm Thần,

Hơn 35 năm kinh nghiệm

 

Nguyễn Thi Phú

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ chuyên khoa: Tâm thần - Bệnh viện Tâm Thần, Tp, Hồ Chí Minh

Hơn 17 năm kinh nghiệm trong khám, điều trị các bệnh lý tâm thần

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  

3. Chẩn đoán bệnh rối loạn giấc ngủ

Dựa vào các than phiền của bệnh nhân, thăm khám lâm sàng

Cận lâm sàng

  • X-quang phổi, CT SCAN, MRI não, điện tâm đồ, điện não đồ
  • Công thức máu, điện giải đồ, Ure, Bun, đường huyết
  • Đo nồng độ các chất gây nghiện trong máu
  • Thang điểm đánh giá tâm lý

4. Điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ

Mục tiêu: điều trị làm cải thiện về độ dài ngủ, nhịp thức ngủ, chất lượng giấc ngủ

Nguyên tắc:

  • Ưu tiên điều trị nguyên nhân, bệnh lý nền gây ra tình trạng trên
  • Phối hợp phương pháp dùng thuốc và không dùng thuốc

Nếu là Rối loạn giấc ngủ không thực tổn việc sử dụng thuốc nên chỉ giới hạn trong 1-2 tháng, không nên dùng liên tục kéo dài.

Theo dõi sau điều trị:

Bệnh nhân phải thường xuyên được tái khám 1-2 tuần lần, nếu tình trạng ổn định, làm lại các xét nghiệm để theo dõi.

Sau khi tình trạng ổn nên theo dõi mỗi tháng trong vòng 6 tháng , vì nguy cơ tái phát của Rối loạn giấc ngủ rất cao.

-Điều trị không dùng thuốc:

  • Liệu pháp tâm lý: Liệu pháp hành vi- nhận thức: dùng được cả cho bệnh nhân Rối loạn giấc ngủ thứ phát do các bệnh lý tâm thần hoặc Rối loạn giấc ngủ tiên phát. 
  • Liệu pháp sinh phản hồi.
  • Liệu pháp hạn chế ngủ: hạn chế thời gian ngủ trưa, khiến bệnh nhân có cảm giác buồn ngủ về đêm.
  • Vệ sinh giấc ngủ:
    • Điều chỉnh lại lịch làm việc, chu kỳ thức ngủ, cố gắng đi ngủ đúng giờ.
    • Trước khi ngủ, không nên tập thể dục quá nặng, đọc sách, suy nghĩ tính toán quá nhiều.
    • Xem lại môi trường ngủ, ô nhiễm tiếng ồn, ánh sáng, thông khí.
    • Tập thể dục đều đặn, thiền yoga, giảm stress.
    • Hạn chế các chất kích thích như caffeine, nicotine, rượu…

- Điều trị dùng thuốc:

Viêc lựa chọn thuốc sẽ dựa trên bệnh lý nền, nguyên nhân gây ra Rối loạn giấc ngủ, và dạng rối loạn giấc ngủ.

Thuốc điều trị các bệnh thực tổn:

  • Thuốc hạ áp, lợi tiểu, chẹn beta: dùng cho bệnh tim mạch, tăng huyết áp, suy tim..
  • Thuốc chẹn alpha: dành cho bệnh lý hệ tiết niệu, giúp giảm tình trạng tiểu đêm
  • Thuốc giãn phế quản: dành cho bệnh lý hô hấp, giúp giảm tình trạng khó thở kịch phát về đêm gây ra tình trạng khó ngủ.
  • Thuốc giảm đau: Thuốc giảm đau chứa Steroid, thuốc corticoid, thuốc giảm đau thần kinh là những thuốc thường dùng để điều trị các cơn đau cơ xương khớp, thần kinh ở bệnh nhân bệnh thần kinh và viêm xương khớp.
  • Thuốc Điều trị Parkison : giúp giảm triệu chứng chân không yên.

Các thuốc này thường là được điều trị lâu dài vì hầu hết các bệnh lý thực thể gây ra Rối loạn giấc ngủ đều là mạn tính, cần điều trị lâu dài. Khi các triệu chứng khiến bệnh nhân thức về đêm được kiểm soát, tình trạng Rối loạn giấc ngủ sẽ tự giới hạn.

Các thuốc điều trị bệnh lý tâm thần có gây ra Rối loạn giấc ngủ thứ phát do bệnh lý tâm thần thường đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài hơn. Thông thường , sau khi tình trạng bệnh nhân ổn đinh, người bệnh sẽ phải duy trì điều trị từ 6-12 tháng sau.

  • Thuốc chống trầm cảm: Giúp ổn định tình trạng Trầm cảm, Rối loạn khí sắc
  • Thuốc chống loạn thần
  • Thuốc giảm lo âu

Đối với các trường hợp Rối loạn giấc ngủ tiên phát (rối loạn giấc ngủ không thực thể) thì BZD tác dụng ngắn- trung bình thường được ưu tiên lựa chọn trong điều trị.

Để điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ, bạn có thể liên hệ đặt khám với các bác sĩ của Hello Doctor theo số điện thoại 1900 1246. 



Bác sĩ khám, điều trị

Nguyễn Thi Phú

Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Thi Phú

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Đại Học Y Dược

Kinh nghiệm: 15 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Tuân

Bác sĩ Nguyễn Trọng Tuân

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần TP Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 17 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Đàm Văn Đức

Bác sĩ Đàm Văn Đức

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Đại học Y Hà Nội

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Nguyễn Trọng Hiến

Bác sĩ Nguyễn Trọng Hiến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Lão khoa Trung ương

Kinh nghiệm: 11 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Văn Trụ

Bác sĩ Phạm Văn Trụ

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Tâm thần Tp Hồ Chí Minh

Kinh nghiệm: 35 năm

Vị trí: Phó giám đốc bệnh viện

Nguyễn Hoàng Yến

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Yến

Khoa: Tâm thần

Nơi làm việc: Bệnh viện Bạch Mai

Kinh nghiệm: 8 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Thông tin thêm về Rối loạn giấc ngủ

Tác hại của bệnh rối loạn giấc ngủ là gì?
Thiếu ngủ hoặc ngủ quá nhiều đều có hại cho cơ thể. Rối loạn giấc ngủ sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mạn tính nguy hiểm, giảm tuổi thọ và một...
Bệnh rối loạn giấc ngủ ở phụ nữ - nguyên nhân và cách điều trị
Phụ nữ thường bị rối loạn giấc ngủ nhiều hơn nam giới. Theo báo cáo gần đây của hiệp hội giấc ngủ Hoa Kỳ cho thấy, tỷ lệ rối loạn giấc ngù ở phụ nữ cao gấp đôi nam...
Bệnh rối loạn giấc ngủ mạn tính - triệu chứng và cách điều trị
Giấc ngủ là một phần thiết yếu của sự sống, chu trình sinh học và quá trình sinh hoạt của con người. Khi giấc ngủ không được đảm bảo về thời gian và...
Bệnh rối loạn giấc ngủ không thực tổn - triệu chứng và điều trị
Rối loạn giấc ngủ không thực tổn là cụm từ chuyên môn đề cập đến các tình trạng rối loạn giấc ngủ mà không có nguyên nhân...
Những cách điều trị bệnh rối loạn giấc ngủ bạn không nên bỏ qua
Điều trị rối loạn giấc ngủ là vô cùng cần thiết bởi giấc ngủ rất quan trọng đối với sức khỏe con người. Có 3 phương pháp chính để chữa bệnh rối loạn giấc...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

    Bình luận, đặt câu hỏi

    Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

    Nội dung