Phơi nhiễm HIV

Phơi nhiễm HIV

Để biết kết quả chính xác nhất một người có bị nhiễm HIV hay không thì phải tiến hành lấy máu làm xét nghiệm. Tuy nhiên, cách này phải đợi lâu mới có kết quả, ít nhất là từ năm đến sáu tháng mới có thể đưa ra kết luận chính xác 100%. Vậy làm thế nào để có thể phòng tránh trường hợp dương tính đối với những người nằm trong nguy cơ phơi nhiễm.

1. Phơi nhiễm HIV là gì?

2. Những trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm

3. Các bước cần thiết khi xử lý phơi nhiễm

4. Những điều cần thiết phải làm trước khi điều trị phơi nhiễm

5. Điều trị phơi nhiễm bằng thuốc kháng virus HIV(ARV)

Bác sĩ chuyên khoa

Phạm Minh QuânBác sĩ Phạm Minh Quân

Bệnh viện Nhiệt Đới, Tp.Hồ Chí Minh

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ  QUÂN 

 

Bùi Đức Dương

Phó Giáo Sư- Bác sĩ Bùi Đức Dương

Hơn 21 năm kinh nghiệm.

Để nhận được trợ giúp: NHẤN GỌI BÁC SĨ DƯƠNG  

 

Trieu-Chung

 

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn một số kiến thức, cũng như giúp bạn hiểu rõ một số thắc mắc về phơi nhiễm HIV như: Phơi nhiễm HIV là gì? Những trường hợp nào có thể phơi nhiễm? Các bước cần thiết khi xử lý phơi nhiễm. Thuốc điều trị phơi nhiễm,…

1. Phơi nhiễm HIV là gì?

Theo định nghĩa của Bộ Y tế thì phơi nhiễm HIV là thuật ngữ dùng để chỉ sự tiếp xúc niêm mạc hay da của người không bị bệnh với máu, mô hay các dịch cơ thể của người khác dẫn đến nguy cơ lây nhiễm HIV.

2. Những trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm

Có rất nhiều trường hợp dẫn đến phơi nhiễm HIV, các trường hợp có nguy cơ cao thường hướng đến 3 con đường chính như: đường máu, quan hệ tình dục không an toàn, mẹ truyền sang con. Ngoài ra còn có những trường hợp rủi ro như đạp trúng kim tiêm nơi công cộng, cứu người gặp nạn trên đường,…

Lưu ý: HIV không lây qua các tiếp xúc thông thường, hay nói cách khác là những trường hợp  “không nguy cơ”. Ví dụ ôm, hôn, bắt tay, ho, hắt hơi, dùng chung nhà vệ sinh, chung chén đũa, chung quần áo, chung giường nệm, bể bơi, côn trùng đốt,…

Để xác định một trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm phải thỏa mãn 2 yếu tố sau đây:

  • Dịch tiết có nguy cơ lây nhiễm, điển hình là máu, dịch âm đạo, tinh dịch và sữa mẹ. Các dịch cơ thể thông thường khác như mồ hôi, nước mắt, nước bọt, nước tiểu… được xem là không có nguy cơ lây nhiễm.

  • Có yếu tố đầu vào: Vết thương hở, đâm xuyên da, tiếp xúc vào niêm mạc (mắt, mũi, miệng, âm đạo, hậu môn…).

3. Các bước cần thiết khi xử lý phơi nhiễm

Bước 1: Xử lý vết thương tại chỗ

  • Với tổn thương da gây chảy máu: 
    - Rửa ngay vết thương dưới vòi nước.
    - Để vết thương chảy máu trong thời gian ngắn.
    - Rửa kỹ bằng xà phòng, sát trùng bằng các dung dịch sát khuẩn (Dakin, Javen 1/10 hoặc cồn y tế) trong thời gian ít nhất là 5 phút.

  • Nếu phơi nhiễm qua niêm mạc mắt: Rửa bằng nước cất hoặc nước muối NaCL 0,9% liên tục trong vòng 5 phút.

  • Phơi nhiễm qua niêm mạc miệng, mũi:
    - Rửa bằng nước cất hoặc nước muối NaCL 0,9% 
    - Xúc miệng bằng nước NaCL 0,9% nhiều lần.

Bước 2: Đánh giá nguy cơ phơi nhiễm:

  • Nguy cơ cao:
    - Tổn thương qua da sâu, chảy máu nhiều
    - Máu và các dịch của người có H bắn vào các vết thương, niêm mạc bị loét rộng từ trước.

  • Nguy cơ thấp:
    - Tổn thương da xây xát nông và không chảy máu hoặc chảy máu ít
    - Máu và chất dịch cơ thể bắn vào niêm mạc không bị tổn thương, viêm loét.

  • Không có nguy cơ: Máu và chất dịch cơ thể của người bệnh bắn vào vùng da lành, không bị tổn thương.

Bước 3: Đến cơ sở y tế để được điều trị dự phòng bằng thuốc chống phơi nhiễm HIV (ARV) trong vòng 72 tiếng. Vì Hiệu quả của thuốc sẽ cao nhất trong vài giờ đầu sau khi phơi nhiễm, giảm dần theo thời gian và được cho là không có hiệu quả sau mốc 72 giờ tính từ lúc phơi nhiễm.

4. Những điều cần thiết phải làm trước khi điều trị phơi nhiễm

Một trong những điều quan trọng là bạn phải xác định được ở thời điểm hiện tại, cơ thể bạn đã phát hiện virus HIV hay chưa? Nếu chưa phát hiện kháng thể nhiễm HIV (âm tính) thì bạn nên điều trị ngay. Trong trường hợp khác, nếu phát hiện kháng thể dương tính HIV thì bạn không cần điều trị nữa, vì thuốc chống phơi nhiễm chỉ có tác dụng với những trường hợp âm tính mà thôi.

phơi nhiễm hiv

Hơn nữa, bạn cần xác định nguồn lấy nhiễm có bị nhiễm hay không. Nếu kết quả âm tính thì bạn không cần điều trị. Tuy nhiên, bạn không nên chủ quan, vì có khả năng nguồn lây nhiễm cũng đang trong giai đoạn đầu và chưa tìm thấy kháng thể HIV.

5. Điều trị phơi nhiễm bằng thuốc kháng virus HIV (ARV)

Đối với những trường hợp không có nguy cơ lây nhiễm thì không cần điều trị. Tuy nhiên người ta thường nói: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh” nên với những trường hợp không có nguy cơ, nguy cơ thấp hoặc nguy cơ cao đều có thể điều trị dự phòng bằng ARV.

Đối với người bị phơi nhiễm cần tiến hành điều trị ARV ngay, đặc biệt là những trường hợp có nguy cơ lây nhiễm cao, càng sớm càng tốt. Tốt nhất là điều trị ARV sớm từ 2 đến 6 tiếng đồng hồ sau khi tiếp xúc với đối tượng có nguy cơ và không nên điều trị muộn sau 72 tiếng.

Thời gian điều trị phơi nhiễm kéo dài trong 28 – 30 ngày.

Thuốc ARV có tác dụng làm ức chế sự nhân lên của virus HIV và kìm hãm lượng virus trong máu ở mức thấp nhất. Tuy nhiên, nó cũng có một số tác dụng phụ, vì vậytrong quá trình điều trị phơi nhiễm, bạn cần theo dõi tác dụng phụ của thuốc ARV thông qua các xét nghiệm như: xét nghiệm công thức máu, đo chỉ số men gan, chức năng thận từ lúc bắt đầu điều trị và sau khi kết thúc điều trị để nắm rõ tình hình sức khỏe bản thân.

Đồng thời, người bị phơi nhiễm cần phải làm xét nghiệm HIV sau một tháng, ba tháng và sáu tháng kể từ thời điểm bị phơi nhiễm. Trong thời gian này, người bị phơi nhiễm cần thực hiện các biện pháp dự phòng lây nhiễm cho người khác.

Nếu kết quả HIV cho ra âm tính sau sáu tháng xét nghiệm, người bị phơi nhiễm có thể yên tâm rằng mình không bị lây nhiễm HIV trong tình huống đó.

Để thăm khám và điều trị bệnh HIV/AIDS, liên hệ ngay với các bác sĩ của Hello Doctor chúng tôi theo số điện thoại 1900 1246.



Bác sĩ khám, điều trị

Phạm Minh Quân

Bác sĩ Phạm Minh Quân

Khoa: Nội tổng quát, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Nhiệt Đới, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Kinh nghiệm: 10 năm

Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa

Bùi Đức Dương

Phó giáo sư -Tiến sĩ y học - Thầy thuốc nhân dân Bùi Đức Dương

Khoa: Hô hấp, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam

Kinh nghiệm: 21 năm

Vị trí: Giám đốc

Đào Đình Mậu

Bác sĩ Đào Đình Mậu

Khoa: Ung thư, Da liễu, Truyền nhiễm

Nơi làm việc: Bệnh viện Quân Y 354

Kinh nghiệm: 25 năm

Vị trí: Trưởng khoa

Thông tin thêm về HIV/AIDS

Làm thế nào để biết mình có bị nhiễm bệnh hiv?
Tâm lý chung của những người có nguy cơ phơi nhiễm HIV là: Họ không biết liệu mình có bị HIV hay không nhưng lại rất sợ và ngại đi...
Điều trị bệnh HIV bằng thuốc ARV sống được bao lâu?
Thuốc ARV là một giải pháp hữu hiệu giúp cho nhiều người đối chọi với căn bệnh HIV. Tuy nhiên, nếu điều trị bằng thuốc ARV thì người bệnh sẽ kéo dài...
Cơ chế gây bệnh của Virus HIV sau khi xâm nhập vào trong cơ thể
Miễn dịch là cơ chế mà cơ thể sử dụng để chống lại các kháng nguyên gây hại như vi khuẩn, virus, kí sinh trùng. Virus HIV xâm nhập...
Liệu pháp điều trị HIV ART - cơ chế tác động của thuốc ARV
Những người sống chung với HIV/AIDS hiện nay có thể kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống bằng liệu pháp điều trị kháng virus, hay còn gọi...
Tác dụng của các loại thuốc điều trị HIV và những điều cần lưu ý
Một người bệnh khi sử dụng thuốc phải tuân thủ chặt chẽ những chỉ dẫn của bác sĩ để đem lại hiệu quả chữa bệnh cao nhất. Đối với người nhiễm HIV/AIDS thì việc tuân thủ...

Đánh giá bài viết Gửi đánh giá

  • Thanh Dũng

    Bài viết rất hữu ích. Cảm ơn bác sĩ.

    15/08/2018

Bình luận, đặt câu hỏi

Các thông tin cá nhân của bạn sẽ không bị công khai

Nội dung